Özel Hayatıma Kimse Karışamaz!

Özel Hayatın Gizliliği

Özel hayat, kişinin kendi sakinliği içinde rahat bırakılma hakkına sahip olduğu, şahsına özgü alanıdır. Başka bir deyişle üçüncü kişilerin merak alanı dışında kalması gereken yaşama ortamıdır. Özel hayatın gizliliği ve korunması temel insan haklarının en önemlilerinden biridir. Özel hayatın gizliliği ilkesi gereğince kişi yaşam biçimini, tercihlerini, yönelimlerini, davranışlarını, kişisel eylemlerini, ilişkilerini ve benzeri hususları özgürce belirleme hakkına sahiptir.

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde de “Hiç kimse, özel hayatı, ailesi, konutu ya da yazışmaları konularında keyfî karışmalara, şeref ve şöhretine karşı tecavüzlere maruz kalamaz.” denilmektedir. Zira birey bağımsızlığını sağlayan unsurlardan birisi de özel hayatın gizliliği ve korunmasıdır.

Özel Hayatın Gizliliğini Neler İhlal Eder?

• Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak kayıt altına alınması, ele geçirilmesi, arşivlenmesi veya açıklanması

• Bireye ait ev, araç gibi özel yerlerin ve evrakın aranması veya el koyulması işlemleri

• Kişiler arası haberleşme içeriklerinin (telefon konuşmaları, posta ve elektronik posta gönderileri vb.) kaydı veya ifşa edilmesi

• Kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaların dinlenmesi veya kaydedilmesi

• Kişinin, katıldığı aleni olmayan bir söyleşiyi, diğer konuşanların rızası olmadan ses kayıt cihazı vb. ile kayda alması

• Kişilerin siyasi, felsefi veya dinî görüşlerine, ırksal kökenlerine, hukuka aykırı olarak ahlaki eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin bilgilerinin kişisel veri olarak kaydedilmesi.

Cezası da Var!

• Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri ifşa eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

• Kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kimse, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasına çarptırılır.

Bu suçlar aşağıdaki şekillerde işlenirse verilecek ceza yarı oranında arttırılır:

• Basın ve yayın yoluyla

• Kamu görevlisi tarafından yetkisini kötüye kullanmak suretiyle

• Belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanarak

Rızası olmadan başkasına ait mektup veya zarfı açmak suçtur. Cezası hapis bile olabilir!

İstisnalar Kaideyi Bozmaz

Resmî bir makam aşağıdaki sebeplerden birine bağlı olarak özel hayatın gizliliği hakkına müdahalede bulunabilir:

• Kamu huzur ve güvenliğinin korunması
• Ülkenin iktisadi refahı
• Toplumsal düzenin muhafazası
• Suçların önlenmesi
• Kuvvetli suç işleme şüphesi
• Genel sağlığın ve genel ahlakın korunması
• Başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması

Ancak bunun için usulüne göre verilmiş bir hâkim kararı gerekir. Hâkim kararının beklenmesinin gecikme oluşturabileceği durumlarda ise kanunla yetkili kılınmış makamın yazılı emri gerekir. Yetkili makamların kararı da 24 saat içinde hâkim onayına sunulur ve yazılı onay alınır.

Kişi gerçek adını, adresini, yaşını, ailevi durumunu, boş zamanlarından yararlanma biçimini, mal varlığını ve günlük alışkanlıklarını açıklamama hakkına sahiptir

Haberleşme Hakkı

Herkesin kesintiye uğramadan ve sansür edilmeden başkalarıyla iletişim kurma hakkı vardır. Suçun ortaya çıkması için telefonun dinlenmesi, mektubun okunması vb. yeterlidir. Ayrıca kaydedilip kaydedilmediğine bakılmaz.

İnsanın özgürlüğü, kendisine yapılanlara karşı takındığı tavırda gizlidir. Jean – Paul Sartre

Telefonlarım Dinleniyor!

Telefonlarınızın dinlendiğini mi düşünüyorsunuz?
• Hemen avukatınıza başvurun.
• En yakın Cumhuriyet Savcılığına şikâyet dilekçesi verin.

Savcılık ya da mahkeme kararı ile yapılan dinlemeler kanuni delildir. Bu tür deliller mutlak surette dikkate alınır.

Evlenme ve Cinsel Yaşam

Kişinin cinsel yaşamı ve evlilik hayatı da özel hayatın gizliliği ve korunması kapsamına girer. Evlenme hakkının özü iki cins arasında hukuken sağlam bir birlik kurmaktır. Evlenme çağına gelen her erkek ve her kadın, bu hakkın kullanılmasını düzenleyen yasalar çerçevesinde istediği kişi ile evlenme, boşanma vb. tercih özgürlüklerine sahiptir.

Kaynak: Mehmet Bülent DENİZ, Özgür Sevgi GÖRAL – Aile Hukuk Rehberi

Bir yanıt yazın