Erkeklerde yaşlanma ile birlikte erkeklik hormonu olan testosteron hormonu azalır ve andropoz ortaya çıkar. Andropozda cinsel fonksiyonlarda kademeli, yavaş, ilerleyici bir biçimde azalma meydana gelir. Bu açıdan kadınların menopoz sonrasında yaşadıkları durumla bire bir aynı değildir.
Kadınlarda doğurganlık âdetler bozulduktan sonra 2–3 yıl içinde ortadan kalkar. Erkeklerde dölleyebilme yeteneği azalmış olsa da devam eder. 80 yaşındaki bir erkek andropozda olsa da çocuğu olabilirken, 80 yaşında kadının çocuğu olamaz.
Andropoz Yaşı
Erkeklerde andropoz başlangıç yaşı çok değişkendir. Bir erkekte 50 yaşında başlarken diğer bir erkekte 70 yaşında başlayabilir. 40’lı yaşlarda erkeklik hormonunda kısmen azalma dönemi başlar. Azalmanın derecesi şikâyetlerin oluşmasında belirleyicidir. Hormonal azalma olduğu hâlde andropoz görülmeyebilir. Andropoz üzerinde sadece hormonal faktörler etkili değildir. Sosyal ve psikolojik faktörler de önemli rol oynar. Örneğin sertleşme sorunu başlamışsa veya iş yaşamında kendisini istediği konumda göremiyorsa o kişide andropozun ortaya çıkışı kolaylaşır. Çeşitli kaygılar da andropozu kolaylaştırabilir.
Andropozda Ne Olur?
Testosteronun çok büyük miktarı testislerde (erkek yumurtalıkları) yapılır. Bu üretim beyin tarafından çeşitli hormonlar aracılığıyla sürekli kontrol altında tutulur. Yaşlanmayla birlikte testislerin işlevindeki ve testosteronun kandaki seviyesindeki azalma, cinsel istekte de azalmaya sebep olur. Ayrıca kanda bulunan hormonların azalması sinirsel uyarılma yollarında çeşitli değişikliklere yol açar.
Bunun sonucunda da sertleşme sorunu ortaya çıkabilir. Sertleşmenin oluşumunda önemli olan diğer bir etken de penisin yapısıdır. Yaşlanmayla birlikte hem adale yoğunluğunda hem de adalenin gerilebilme kabiliyetinde azalma görülür. Diğer bazı değişikliklerin etkisiyle de penis duyarlılığı azalır ve cinsel birleşme için gerekli olan sertliğe ulaşma süresi uzar. Bu dönemde fiziksel temasla sertleşme rahat sağlanabilse de görsel, işitsel ve penise dokunmaksızın yapılan uyaranlarla sertleşmenin sağlanması güç olabilir. Ayrıca uykuda oluşan sertleşmelerin sayısında ve uyarılma olmaksızın kendiliğinden oluşan sertleşmelerin kalitesinde de azalma görülür.
Yaşlanmayla birlikte boşalma öncesi uyarılma süresi uzarken, orgazm esnasında oluşan adale kasılmaları da zayıflar. Meni miktarında azalma görülür. Boşalma esnasında duyulan tatmin azalır ve ikinci bir sertleşme için gereken süre uzar.
Andropoz Belirtileri ve Tedavisi
Andropozun psikolojik, fiziksel ve cinsel belirtileri vardır. Psikolojik belirtiler arasında huzursuzluk, sinirlilik, zihinsel yorgunluk, dikkati toplamada güçlük, depresif ruh hâli sayılabilir. Fiziksel olarak güçsüzlük, adale hacminde ve gücünde azalma, memelerde büyüme, kıllanmada azalma, karın bölgesinde yağlanma artışı görülebilir. Ayrıca kişide aşırı terleme, ateş basması hissi, uyku düzeninde bozulma ve uykusuzluk, çarpıntı hissi olabilir. Cinsel yönden ise istekte düşüş, sertleşmede azalma, ikinci sertleşme için gerekli olan zamanın uzaması, meni atım gücünde azalma ve meni miktarında düşüş gözlenebilir.
Andropoz tedavisinde öncelikle sertleşme sorununun kaynağı araştırılır. Farklı bir rahatsızlık varsa onun tedavisi yapılır. Ancak sorun yaşlanmayla birlikte ortaya çıkan bir sertleşme sorunu ise hormon tedavisi uygulanır. Bu amaçla değişik yollarla kullanılabilen çeşitli ilaçlar mevcuttur. Ancak bu grup ilaçların metabolizma bozukluğu olanlarda, karaciğer veya kalp işlevlerinde sorun olanlarda ve prostat kanseri riski taşıyanlarda kullanımına dikkat edilmelidir. Bu grup ilaçlar prostat kanseri gelişimine neden olmaz, ancak mevcut kanser varlığında kanserin hızlı gelişimine yol açar.
Kaynak: Şule BİLGİÇ SELMAN – Üreme Sağlığı ve Sağlıklı Annelik
