Aile Birlikteliği Nasıl Desteklenir?

Aile Birlikteliği

Aile sağlığını destekleyen en önemli etmenlerden biri, aile birlikteliğinin desteklenmesi ve geliştirilmesine gayret etmektir. Bu yazıda aile birlikteliğinin önemi ve aile birlikteliğini desteklemek için yapılabilecekler hakkında bilgi verilmektedir.

Ahmet Bey’in Hikâyesi

Ahmet Bey işinde geçirdiği çok yorucu ve zor bir günün ardından, bir an önce evine ve ailesine ulaşmak için sabırsızlanmaktadır. Yorgunluğuna rağmen yüzüne tatlı bir tebessüm yayılmıştır. Çünkü akşam karısı ve iki kızıyla birlikte geçireceği huzur dolu ve eğlenceli saatleri düşünmektedir. Kızlarının her zamanki gibi gün içindeki maceralarını anlatacakları eğlenceli akşam yemeğini iple çekmektedir. Kendi kendine “Evim hayatımdaki en güvenli liman.” diye mırıldanır. Karısının onu kapıda gülümseyerek karşılayan gözlerini düşündükçe Ahmet Bey’in içini yaşama sevinci kaplar. Üstelik bugün haftanın son günü olduğuna göre, her cuma yaptıkları gibi eşinin patlattığı mısırlar eşliğinde, ailece televizyonda film izleyeceklerdir.

Mehmet Bey’in Hikâyesi

Mehmet Bey ise işinde geçirdiği çok yorucu ve zor bir günün ardından, sıradan bir akşam geçireceği evine doğru yürümektedir. “Her akşam birbirinin aynı!” diye düşünür. “Şimdi eve gideceğim. Karım yüzünde donuk bir ifade ile kapıyı açacak. Kızlarım odalarında bilgisayarlarıyla meşgul olacaklar. Ben pijamamı giyip televizyon seyredeceğim. Karım bir türlü mutfaktan çıkmazken kızlarım da yemeklerini yer yemez odalarına çekilecekler. Bazen kendimi dört kişilik bir ailede yalnızmış gibi hissediyorum.

Kıssadan Hisse…

Hangi senaryo size daha yakın geldi? Ya da hangi senaryonun sizin ailenize ait olmasını isterdiniz? Aile üyelerinin serbest zamanlarını birlikte geçirmeleri, birlikte eğlenip gülmeleri, tıpkı arabanın yakıt deposunu doldurmaya benzer. Aile üyelerinin birlikte mutlu zaman geçirme yoluyla depolayacakları moral, huzur ve kendilerini bir arada iyi hissetme duygusu, yollarına sağlıklı devam edebilmelerini sağlayan en etkili faktördür. Ailenin birlikte geçirdiği zaman, aile bağlarını güçlendirir ve aile bireylerinin birbirlerinden uzaklaşmalarını, kopmalarını önler. Birbirlerine zaman ayıran, birlikteliklerinin önemine inanan aileler strese daha dayanıklıdırlar. Gerek bireysel gerekse ailevi krizlerini daha kolay atlatabilirler. Üstelik aile üyeleri bir arada geçirecekleri zamanı kaliteli faaliyetlerle bilinçli bir şekilde planlamayı öğrendiklerinde, bir arada geçirdikleri zamandan daha fazla fayda elde edebilirler. Aile üyelerinin bir arada oluş amaçları, birlikte hoş vakit geçirmek, eğlenmek hatta gülmek olduğunda, birbirlerine psikolojik destek sağlayan sağlıklı bir yapı ortaya çıkar.

Aile birlikteliği çekirdek aile ile sınırlı kalmayıp büyükanne, büyükbaba, teyze, amca, dayı, hala, kuzen vb. geniş aile fertlerini de kapsadığında, bireyler ihtiyaç duydukları sevgi ve destek sistemiyle beslenebilirler

Aile Birlikteliğini Neler Destekler?

Aile üyelerinin gündelik rutinlerinde bir arada bir şeyler yapmaları (örneğin günde en az bir kez tüm ailenin aynı sofrada buluşması), Ailenin özel günleri kutlaması (örneğin doğum günleri, evlilik yıldönümleri), Ailenin geleneksel kutlamalarda bir arada olmaya özen göstermesi (örneğin dinî bayramlar, hıdırellez), Ailenin birlikte tatil yapması • Ailenin geniş aile üyeleriyle düzenli olarak bir araya gelmesi gibi etkinlikler ailenin bir araya gelmesine fayda sağlar.

Aile Birlikteliğinin Sağladığı Faydalar

Aile birlikteliği ile; aile üyelerinin birbirleriyle iletişimleri daha sağlıklı olur, aile üyeleri arasında bağlılık duygusu gelişir, aile üyeleri kendilerini önemli ve değerli hissederler, aile üyeleri aileleriyle daha fazla gurur duyarlar ve aile üyelerinde ailelerinin kıymetini bilme duygusu gelişir.

Birlikte Kaliteli Zaman Geçirmek Ne Demek?

Aile üyelerinin birlikte kaliteli zaman geçirmeleri, bir arada, keyifle, zevk alarak, mutluluklarını destekleyen, kendilerini iyi hissetmelerini sağlayan her türlü faaliyeti gerçekleştirmeleri anlamına gelir. Aile üyeleri bir arada oldukları zaman zarfında birbirlerini üzmeden, kırmadan, ruh sağlıklarını destekleyecek olumlu iletişim kalıplarıyla davranmaya gayret ettikleri takdirde, bir arada geçirdikleri zamanın kalitesi artmakta, bir başka deyişle bu zamandan en yüksek faydayı sağlamaktadırlar. Birlikte geçirilen zamanların kalitesini arttıran bir önemli husus da bu zamanların aile bireyleri tarafından önceden planlanması ve ailenin tüm üyelerinin bu birlikteliğe katılmalarıdır. Örneğin bazı aileler her pazar pikniğe gitmeyi, bazıları her cuma sinemaya gitmeyi, bazıları her akşam kısa yürüyüşler yapmayı, bazıları her cumartesi akraba ve komşuları ziyaret etmeyi kendilerine hedefleyebilirler. Böylece aile üyelerinin plana uyması kolaylaşmış olur.

Tüm Aile Bir Arada Olmak İçin Nasıl Zaman Bulacağız?

Günümüzün hareketli hayat temposunda ebeveynler pek çok şeye vakit ayırmakta zorlanmaktadırlar. Ancak aile birlikteliğini desteklemenin ailenin tümünün ruh sağlığını olumlu yönde etkileyeceği düşünüldüğünde günlük koşuşturma içinde önceliği ailenin bir arada olmasına vermek gerektiği açıktır. Aileye vakit ayırmak planlama, fedakârlık ve sebat gerektiren bir iştir. Bunu sağlamak için şunlar önerilebilir:

• Gün içerisinde yaptığınız tüm işleri düşünerek ne gibi işlere öncelik verdiğinizi bulmaya çalışın. Örneğin bir gün boyunca yaptığınız tüm faaliyetleri saat saat yazmayı deneyebilirsiniz.

• Listenizde ailenize ne kadar zaman ayırdığınıza dikkat edin. Yapmanız gereken şey, listenizdeki öncelikleri değiştirmektir.

• Her gün mutlaka aile üyelerinin tümünün bir arada geçireceği bir zaman dilimi oluşturmaya gayret edin. Bunun illa da akşam yemeği olması gerekmez. Örneğin ailenizde akşam geç saatlere kadar çalışan bir baba ve okula gitmek için erken yatan bir çocuk varsa sizin ailenizin gün içinde bir arada bulanabileceği zaman, sabah kahvaltısı olabilir.

• Gerek çekirdek aileniz, gerekse geniş ailenizle birlikte olacağınız zamanlar konusunda günlük, haftalık, aylık planlamalar yapın.

• Eğer ailenize ayıracağınız zaman konusunda önceliklerinizi değiştirmekte zorlanıyorsanız sizin için dünyada ailenizden daha önemli bir şey olup olmadığını düşünün. Eğer ailenizin önemine gerçekten inanıyorsanız ailenize ayıracak zamanınız da mutlaka vardır.

Yemek Hazır, Herkes Sofraya!

Tüm aile bireylerinin günde en az bir öğünü hep beraber yemelerinin aile sağlığı üzerinde destekleyici etkileri bulunmaktadır. Araştırmalar aileleriyle birlikte düzenli olarak sofraya oturan çocukların alkol, uyuşturucu ve sigara bağımlısı olma ihtimallerinin oldukça düşük olduğunu göstermektedir. Yemek saatlerinin aile sağlığını destekleyebilmesi için şunlara dikkat edilmelidir:

• Sofrada her zaman güler yüzlü olun.
• Tartışmalardan kaçının.
• Çocuklarınıza günlerini nasıl geçirdiklerini sorun.
• Yemek sırasında ailenizle iletişim kurmanızı engelleyen televizyonu kapalı tutun.
• Sofrayı birlikte kurup kaldırmaya gayret edin.
• Çocuklarınıza olumlu model olabilmek için mükemmel bir fırsat olan yemek saatlerinde, eşinizle aranızda sevgi dolu ve nazik bir iletişim olmasına özen gösterin.
• Yemek saatlerini ergenlik çağındaki çocuklarınızla iletişim kurmak için bir fırsat olarak görün. Onlarla sohbet edin, hayatlarında neler olup bittiğini anlamaya çalışın.
• Eğer her gün en az bir öğün bir arada olmanızı engelleyen mazeretleriniz varsa haftada en az üç gün yemekte bir arada olmak için gayret edin.

Gelenek ve Göreneklerin Aile Açısından Önemi

Pek çok ailede kuşaktan kuşağa aktarılan bilgi, töre, davranış ve alışkanlıklar bulunur. Bunların arasından ailenin bir arada olmasını sağlayan gelenek ve görenekler, geniş aileyi bir araya getiren, aile bireylerinin kendilerini geniş aileye ait hissetmelerini sağlayan, aile bireylerini güçlü kılan ve birliktelik duygularını destekleyen özellikler taşımaktadır. Böyle bir bağla büyüyen çocuklar, kendilerini daha güçlü ve güvende hissederler. Bu tip gelenek ve görenekleri olmayan ailelerde bayramlar, kına geceleri, düğünler, yöresel kutlama günleri vb. fırsat olarak değerlendirilebilir. Ayrıca nesilden nesle aktarılmak üzere yeni âdetler de başlatılabilir. Örneğin:

• Ailenin tüm bireylerinin senede bir kere bir arada yemek yemesi,
• Ailenin yaşlılarının belirli periyotlarla mutlaka ziyaret edilmesi veya yemeğe çağrılması,
• Senede bir gün ailenin en yaşlı bireyinin evinde bütün ailenin toplanması,
• Ailenin genç üyelerinin, aralarındaki bağları geliştirmek üzere, her ay birinin evinde toplanmaları,
• Senenin belli bir gününde geleneksel aile pikniği yapılması • Senenin belirli bir gününde aile pilav günü, aile mantı günü vb. düzenlenmesi,
• Aile üyeleri arasında altın günü toplantısı yapılması,
• Aile üyelerinin tarhana, reçel, erişte, turşu vb. yiyecekleri birlikte hazırladıkları özel günler belirlenmesi.

Ailenizin bir arada olmanızı destekleyen gelenek ve görenekleri varsa bunların aile birlikteliğinizi beslediğini ve korunmalarının aile sağlığınız açısından önemli olduğunu unutmayın.

Yatma Zamanı

Özellikle okul öncesi çağda çocuğu olan anne babalar çocukların yatma zamanında beraberce yapabilecekleri birtakım uygulamaları günlük rutin hâline getirebilirler. Uyumadan önce bu tip bir rutine alıştırılmış olan çocuklar daha az davranış problemi göstermekte, daha çabuk uykuya dalabilmekte, gece boyunca daha rahat uyuyabilmektedirler. Yatma zamanının geldiğini çocuğa bildiren bu tip uygulamalar arasında şunlar sayılabilir: Çocuğa masal okumak, ninni söylemek, çocukla az hareketli bir oyun oynamak, birlikte resim yapmak, “İyi geceler” öpücüğü için odalarını ziyaret etmek, daha büyük çocuklar için çocuk klasiklerinden bir romanın her gece bir bölümünü okumak gibi uygulamalarda anne ve babanın bir arada olması önemlidir.

Aile Birlikteliğini Sağlamak İçin Pratik Öneriler

• Aile bireylerinizle bir arada geçireceğiniz ortak zamanlar kadar, aile üyelerinin her biriyle baş başa geçirebileceğiniz ayrı zamanlar planlamaya da gayret edin.

• Genç yetişkinlik çağındaki (üniversite çağları) çocuklarınıza, daha küçük yaştaki kardeşleriyle ilgili sorumluluklar vererek aralarındaki bağları geliştirmelerini sağlayın. Bu yaştaki bir ağabey ve abla daha küçük yaştakiler tarafından hayranlıkla izlenmekte ve örnek alınmaktadır.

• Bir arada geçireceğiniz zamanlar için herkes tarafından zevk alınan bir faaliyet seçin ve bu faaliyeti aile üyelerinin yaşlarını dikkate alarak planlamaya gayret edin. Ailenin bir arada eğlenmesini, iyi vakit geçirmesini, stres atmasını hedefleyin. Yarışma, rekabet, hırs içeren faaliyetlerden uzak durun.

• Bayramlarda tatile gitmeyi tercih ediyor olsanız bile, geniş ailenizle olan birlikteliğinizden kopmamak için, tatile gitmeden önce veya tatilden döndükten sonra aile büyüklerinizin ziyaretlerine gitmeyi ihmal etmeyin.

Kaynak: Prof. Dr. Azize Nilgün CANEL – Evlilik ve Aile Hayatı

Bir yanıt yazın