Çocuğu okul seçme sürecine dâhil etmek önemlidir. Çocuğun okulla ilgili duygularını ifade etmesine imkân sağlanmalıdır. Böylece hem anne baba hem de çocuk için olumlu bir başlangıç yapılmış olur.
1. Hem çocuğu hem aileyi göz önünde bulundurmak: Okul seçiminde hem çocuğun ihtiyaçları hem de ailenin beklentileri ve imkânları göz önünde bulundurulmalıdır. Okul ile ilgili beklentiler gözden geçirilerek işe başlanabilir. Bu çerçevede gözden geçirilmesi gereken konular şunlardır:
- Çocuk “yapılanmış ortamlara” (işlerin yapılış sırasının önceden başkaları tarafından belirlendiği, yapılacak işlerin net ve tanımlı olduğu ortamlar) mı ihtiyaç duyuyor?
- Çocuk daha az yapılanmış ortamlara (yapılacak işlerin tanımlandığı ancak nasıl ve ne şekilde yapılacağını kendisine bırakan daha esnek ve özgün üretime izin verebilen ortamlar) mı ihtiyaç duyuyor?
- Çocuk fazladan ilgiye ihtiyaç duyuyor mu?
- Çocuk bir görevi tamamlamak için fazladan yardım ya da zamana ihtiyaç duyuyor mu? Çocuğun özel öğrenme ihtiyaçları (üstün zekâ, öğrenme güçlüğü vb.) var mı?
- Çocuk grupla öğrenme deneyimlerine açık mı?
- Çocuk tek başına çalışabiliyor mu?
- Ailenin okul ve eğitim ile ilgili genel beklenti ve değerleri nelerdir?
- Aile bütçesinin ne kadarlık bir kısmı okul için ayrılabilir?
- Aile bütçesinin ne kadarlık bir kısmı çocuğun okul dışı faaliyetleri için ayrılabilir? (Spor, sanat faaliyetleri vb.)
2. Okul hakkında bilgi toplamak: Çocuğu hangi okula göndereceğini belirlemek bir karar verme sürecidir. Sağlıklı karar vermenin en temel koşullarından birisi, seçenekler hakkında doğru bilgilere sahip olmaktır. İlköğretime başlayacak çocuk için ilk yapılması gereken; Millî Eğitim Bakanlığının coğrafi konuma göre tayin ettiği okul listesinde çocuk için belirlenen okulun hangisi olduğunu öğrenmektir. Bundan sonra okulla ilgili bilgi toplanmalıdır.
- Okulun eve uzaklığı aile için kabul edilebilir düzeyde mi?
- Okulun eğitim kadrosu nasıl? Öğretmenlerin çocuklara yönelik yaklaşım biçimleri neler? Yüksek beklentileri var mı?
- Okuldaki öğretmenler ve öğrenciler mutlu görünüyor mu?
- Öğrenciler ile öğretmenler arasında yakın bir ilişki var mı?
- Çocuklar nasıl öğrenileceğini öğreniyorlar mı?
- Okulun fiziksel koşulları ne durumda? Oyun sahası var mı? Tuvaletleri sağlık koşullarına uygun mu? Kütüphane geniş mi?
- Okulda ne tür sosyal faaliyetler yapılıyor? Okulda spor ve sanat faaliyetleri var mı?
- Okulda kütüphane görevlisi, müzik ya da bilgisayar öğretmeni gibi özel görevleri olan kişiler var mı?
- Sınıfların fiziksel büyüklüğü ne kadar ve sınıflarda kaçar öğrenci var?
- Sınıflar çocukların içinde bulunmaktan hoşlanabilecekleri yerler mi? Çocuklar sınıfta hangi amaçlara göre gruplara ayrılıyorlar?
- Okul, öğrencilerin bireysel farklılıklarına yönelik imkânlar sağlıyor mu?
- Anne baba ile okulun iş birliği için belirlenmiş bir plan var mı? Okul, aileyle nasıl temas kuruyor?
- Okulun ailelerden beklentileri neler? (Maddi beklentiler, evde sunulacak öğrenme ortamları, ev ödevine yapılacak katkılar vb.)
- Okulda psikolojik danışman var mı?
- Okulun disiplin anlayışı ailenin disiplin anlayışıyla tutarlı mı?
- Okulda yaygın disiplin problemleri var mı? Varsa neler?
- Diğer öğrencilerin genel eğitim düzeyleri nasıl? Ailesel özellikleri neler?
- Okul güvenli bir yerde mi?
- Servis kullanılacaksa servis ücreti ne kadar? Ödemeler nasıl yapılıyor?
Bu sorular için alınan cevaplar tatmin edici ise süreç devam edebilir. Ancak aile aldığı cevaplardan memnun değilse ve ekonomik koşulları yeterli ise özel okulları da kapsayan daha geniş bir yelpaze içinde bu sorulara cevap arayıp seçim yapabilir. Ekonomik koşullar yeterli olmadığında bazı burs imkânları için özel okullarla temas kurulup bursluluk sınavlarıyla ilgili bilgi toplanabilir.
3. Okulları ziyaret ve gözlem: Çocuk okula başlamadan bir yıl önce ve mümkünse eğitim öğretim hizmetleri sürerken okula düzenlenecek bir ziyaret, oldukça fazla bilgi verebilir. Eğer mümkünse müdürden alınabilecek bir randevu, okulla ilgili olarak anne babayı neyin beklediği konusunda detaylı bilgi sunabilir.
4. Okula başvurmak: Önceki adımlardan geçilip okul konusunda karar verildikten sonra aşağıdaki soruların cevapları öğrenilip kayıt işlemlerine geçilebilir.
- Başvuru tarihleri nelerdir?
- Başvuru süreci nasıl işlemektedir?
- Başvuru için gerekli belgeler nelerdir?
Kaynak: Okul ve Aile
