Bebeklik Dönemi ve Ebeveyn Kaybı Bebeğin ölüm olgusunu anlaması mümkün olmamakla birlikte anne ya da babanın olmadığını fark edebilir. Bu dönemde ölüm nedeniyle özellikle annenin doğum sırasında ve ilk yıllarda kaybı bebeğin duygusal gelişim başta olmak üzere tüm gelişim süreçlerine olumsuz yansıyabilir. Doğum sırasında annenin kaybı bebeğin anne ile olan sevgi ilişkisini ve emzirilmesini engellemekte, bebeğin bağlanma sürecine olumsuz başlamasına neden olmaktadır. Bunun yanında anneye tam alıştığı, bağlanmanın ilk temellerinin atıldığı yedinci aydan sonra gerçekleşen anne ölümleri de bebek için olumsuz dönemlerdir.
Bilindiği gibi bebek doğduktan kısa süre sonra anne babasını ya da ona bakım veren kişiyi tanır, onları ayırt eder. İlk altı ay herkese aynı tepkileri verirken sonraki süreçte en yakınındaki kişiye daha yakınlaşır ve diğerlerini ayırt eder. Bu nedenle bu ayırt etme sürecinde özellikle anne kaybı bebeği çok etkileyebilir. Yerine geçen ya da bakım veren kişiye tepki gösterebilir, gelişimsel ve yeme, uyku gibi davranışsal bozukluklar görülebilir. Ancak anne kaybı ayırt etme döneminden önce yaşanmış ise annesinden başka birinin ona bakmasına tepki göstermeden ona bağlanabilir.
Öneriler
• Anne/babadan birinin ölümü sonucu diğer ebeveynin öncelikle kendini özellikle psikolojik açıdan güçlendirmesi önemlidir. Anne/baba kendi güçlü olduğu takdirde bebeğe daha sağlıklı destek olabilir. Bebeğin bu dönemde daha duyarlı bir bakıma ve desteğe ihtiyacı vardır.
• Anne yoksunluğu yaşayan bebeklerin yeme ve uyku gibi temel ihtiyaçlarının düzeni bozulabilir. Eğer ihtiyaçlarının giderilmesine yardımcı olunmazsa ve yoksunluk giderilmezse, bebekte bilişsel, duygusal gelişimde gerilikler, depresyon belirtileri ve uyumsuzluk görülebilir. Bu nedenle bebeğin ilgi ve ihtiyaçlarının aynı düzende karşılanmaya devam edilmesi önemlidir.
• Bebeğin ihtiyaçlarının aynı kişi tarafından süreklilik arz edecek şekilde giderilmesi önemlidir. Sağlıklı bağlanmanın gerçekleşmesi ve mevcut kriz durumunun etkilerini mümkün olan en az düzeye indirmek için ihtiyaçların karşılanmasında süreklilik ve devamlılık önemlidir.
• Kayıp nedeniyle bebeğin diğer ebeveyne aşırı bağlılık gösterdiği ve ondan da ayrılmak istemediği ve korku yaşadığı durumlar da görülebilir. Bu durumda çok sakin olmalı çocuğun kendini güvende hissedebileceği ortamlar yaratılmalıdır.
• Bebekle birlikte olunduğu sürede olumsuz duygulardan uzaklaşarak bebeğin mutluluğuna destek olunmalıdır.
Kaynak: Tek Ebeveynli Aileler (AEP)
